Preventief werken voor sociale wijkteams – vroegsignalering

vroegsignalering preventie voor sociale wijkteams

Een belangrijk onderdeel van preventie is vroegsignalering. Bij vroegsignalering herken je een probleem, nog voordat dit echt een probleem is. Dit is belangrijk omdat je hierbij erger kan voorkomen. Voor hulpverleners zijn de resultaten bij vroegsignalering vaak niet direct zichtbaar, toch kan je door op tijd preventie toe te passen je cliënten een hoop ellende besparen. Daarnaast levert preventie de samenleving uiteindelijk veel geld op.

In deze blog richten wij ons op de vroegsignalering bij cliënten, dit is een belangrijk onderdeel van preventie en gemakkelijk, omdat je als hulpverlener bijna elke dag wel contact hebt met je cliënten.  Aan de andere kant vraagt vroegsignalering om een heel andere manier van werken, dit kan het e.e.a. toch nog ingewikkeld maken.

Aanpak vroegsignalering bij Sociale Wijkteams

Deze manier van preventie vraagt voor hulpverleners vaak om een andere aanpak dan ze gewend zijn. Om vroegsignalering succesvol te maken moet je tijdens je gesprekken het volgende doen:

Herkennen en erkennen, voorbij de problemen kijken, vooruit kijken, vervolg bepalen.

Herkennen en erkennen

Een simpel voorbeeld:

Een vrouw komt samen met haar man bij het sociale wijkteam voor een Wmo voorziening. Tijdens de aanvraag blijkt dat er geen andere problemen zijn waar dit echtpaar tegenaan loopt. Wel kom je erachter dat de vrouw moeite heeft met lezen en schrijven. Zij ervaart dit echter niet als een probleem, omdat haar man de administratie doet.

Wauw, als je als hulpverlener de laaggeletterdheid hebt herkend, dan mag je trots op jezelf zijn. Ik heb zelf jaren in de hulpverlening gewerkt en eerlijk is eerlijk 1 op de 10 mensen in Nederland is laaggeletterd, terwijl ik maar een handje vol mensen als laaggeletterd heb herkend.

Achteraf gezien, nu ik meer kennis heb van het onderwerp weet ik zeker dat ik veel meer mensen had kunnen herkennen, maar zonder de juiste kennis is dit dus heel moeilijk. Herkenning begint dus met de juiste kennis in huis hebben om ‘problemen’ te herkennen.

Bij herkenning komt trouwens ook een stuk erkenning kijken. Als je niet inziet dat in dit geval laaggeletterdheid tot problemen kan leveren, dan zou je hier verder niets mee doen. Er moet dus ook voor hulpverleners een noodzaak zijn om preventief te werken.

Voorbij de problemen kijken

Je hebt het de laaggeletterdheid herkend en erkend, maar er is op dit moment geen probleem. Mooi! dan kunnen we nu verder met de aanvraag voor de Wmo voorziening.

Ik denk dat dit het grootste gevaar is bij vroegsignalering. Als hulpverlener ben je gewend je te richten op problemen, maar hoe mooi is het als je de problemen voor kan zijn. In deze specifieke situatie kan je dus toch het beste even samen met het echtpaar stilstaan bij de laaggeletterdheid. Het is goed dat ze zelf een oplossing hebben gevonden, maar wat gebeurd er als de partner om welke reden dan ook wegvalt of de administratie niet meer kan doen.

Vervolg bepalen

Door eventuele problemen die in de toekomst kunnen ontstaan te bespreken, laat je het echtpaar nadenken over de toekomst. Misschien zijn ze prima in staat om binnen de familie een oplossing te vinden en hebben ze verder geen ondersteuning nodig, maar het kan zijn dat Mevrouw toch een cursus wil volgen en langzaam aan samen met haar man de administratie gaat oppakken.

Nog een voorbeeld

Ik wil graag nog één voorbeeld aandragen waarbij vroegsignalering heel nuttig kan zijn.

Een man meld zich bij schuldhulpverlening omdat hij schulden heeft. Tijdens de hulpverlening kom je erachter dat hij kinderen heeft.

Veel mensen komen in de problemen doordat ze niet geleerd hebben om met geld om te gaan. Het kan daardoor zijn deze meneer op dit moment niet de kennis in huis heeft om zijn kinderen te leren om bewust met geld om te gaan.

Als deze meneer nu leert hoe hij zijn kinderen financieel bewust kan opvoeden, dan kan je daarmee voorkomen dat zijn kinderen later ook schulden krijgen.

Conclusie

Preventie en vroegsignalering, het lijkt allemaal zo simpel. Maar als je hier echt goed over nadenkt is het allemaal een stuk ingewikkelder dan we met elkaar denken.

Als je als wijkteam echt wat aan vroegsignalering wilt doen, dan is het goed om dit als team gezamenlijk op te pakken. Het begint daarbij met het in staat zijn de problemen te herkennen en erkennen, pak dit met elkaar op! Wil je als sociaal wijkteam meer weten of heb je hier ondersteuning bij nodig, dan kan je contact opnemen met Bureau Daden.